Αρθροσκόπηση ‘Ωμου

Η αρθροσκόπηση πραγματοποιείται μέσα από μικρές τομές του δέρματος, από τις οποίες εισάγεται μια λεπτή κάμερα και ειδικά αρθροσκοπικά εργαλεία.

Η εικόνα της άρθρωσης προβάλλεται σε οθόνη υψηλής ευκρίνειας, επιτρέποντας στον χειρουργό να ελέγξει αναλυτικά τις ανατομικές δομές και να αντιμετωπίσει την πάθηση κατά τη διάρκεια της ίδιας επέμβασης.

Ιατρική απεικόνιση αρθροσκόπησης ώμου, κατά την οποία το αρθροσκόπιο επιτρέπει άμεση επισκόπηση και αντιμετώπιση βλαβών της άρθρωσης μέσω μικρών τομών.

Ανάλογα με το πρόβλημα, μπορεί να πραγματοποιηθεί:

• συρραφή τένοντα,
• επανακαθήλωση του επιχείλιου χόνδρου,
• αποκατάσταση του αρθρικού θυλάκου,
• αντιμετώπιση βλάβης του δικεφάλου,
• αφαίρεση επασβεστώσεων ή ελεύθερων σωμάτων,
• καθαρισμός συγκεκριμένων παθολογικών ιστών,
• ή απελευθέρωση ενός παθολογικά δύσκαμπτου αρθρικού θυλάκου.

Η ακριβής τεχνική επομένως δεν είναι ίδια σε όλους τους ασθενείς.

Σε ποιες παθήσεις μπορεί να χρειαστεί αρθροσκόπηση ώμου;

Ρήξη στροφικού πετάλου

Οι τένοντες του στροφικού πετάλου είναι απαραίτητοι για την κίνηση και τη σταθερότητα του ώμου.

Πολλές μικρές ή εκφυλιστικές ρήξεις μπορούν αρχικά να αντιμετωπιστούν συντηρητικά. Σε επιλεγμένες όμως περιπτώσεις —όπως τραυματικές ή μεγαλύτερες ρήξεις, σημαντική απώλεια δύναμης ή επίμονα συμπτώματα παρά την κατάλληλη θεραπεία— μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αποκατάσταση. Κατά την αρθροσκόπηση, ο τένοντας μπορεί να επανακαθηλωθεί στο οστό με ειδικά ράμματα και άγκυρες. 

Σχετική σελίδα: Ρήξη Στροφικού Πετάλου Ώμου.

Αστάθεια και εξάρθρημα ώμου

Μετά από ένα τραυματικό εξάρθρημα μπορεί να τραυματιστεί ο επιχείλιος χόνδρος και οι σύνδεσμοι που σταθεροποιούν την άρθρωση.

Η συχνότερη χαρακτηριστική βλάβη είναι η βλάβη Bankart, κατά την οποία αποκολλάται τμήμα του επιχείλιου χόνδρου από την ωμογλήνη.

Σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα αστάθεια και κατάλληλη ανατομία μπορεί να πραγματοποιηθεί αρθροσκοπική αποκατάσταση του επιχείλιου χόνδρου και του θυλάκου. Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται όμως και από την παρουσία οστικής απώλειας, καθώς δεν αντιμετωπίζονται όλες οι μορφές αστάθειας με την ίδια επέμβαση.

Σχετική σελίδα: Αστάθεια Ώμου – Εξάρθρημα Ώμου.

Ασβεστοποιός τενοντίτιδα

Στην ασβεστοποιό τενοντίτιδα σχηματίζεται εναπόθεση ασβεστίου μέσα σε έναν από τους τένοντες του στροφικού πετάλου.

Η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών αντιμετωπίζεται αρχικά χωρίς χειρουργείο. Εάν όμως τα συμπτώματα επιμένουν παρά την κατάλληλη συντηρητική θεραπεία, σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί αρθροσκοπική αφαίρεση της επασβέστωσης.

Σχετική σελίδα: Ασβεστοποιός Τενοντίτιδα Ώμου.

Βλάβες του επιχείλιου χόνδρου – SLAP

Ο επιχείλιος χόνδρος περιβάλλει την ωμογλήνη και συμβάλλει στη σταθερότητα του ώμου.

Μία βλάβη SLAP αφορά το άνω τμήμα του επιχείλιου χόνδρου, στην περιοχή όπου καταφύεται και ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου.

Η αρχική αντιμετώπιση είναι συνήθως συντηρητική. Όταν όμως τα συμπτώματα επιμένουν, η αρθροσκόπηση επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση της βλάβης. Ανάλογα με τον τύπο της βλάβης, την ηλικία, τις αθλητικές απαιτήσεις και την κατάσταση του τένοντα του δικεφάλου μπορεί να επιλεγεί καθαρισμός, συρραφή ή διαφορετική αντιμετώπιση του δικεφάλου τένοντα.

Παθήσεις της μακράς κεφαλής του δικεφάλου

Ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου έχει ενδοαρθρικό τμήμα και μπορεί να προκαλέσει πόνο, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν βλάβες του στροφικού πετάλου ή του επιχείλιου χόνδρου.

Ανάλογα με την ηλικία, τον τύπο της βλάβης και τις απαιτήσεις του ασθενούς μπορεί να χρειαστεί διαφορετική θεραπεία, όπως τενοντοτομή ή τενοντόδεση.

Παγωμένος ώμος – συμφυτική θυλακίτιδα

Ο παγωμένος ώμος αντιμετωπίζεται κατά κανόνα συντηρητικά με αποκατάσταση της κινητικότητας, φυσικοθεραπεία και άλλες μη χειρουργικές επιλογές.

Σε μικρό ποσοστό ασθενών με σημαντική και επίμονη δυσκαμψία που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία μπορεί να συζητηθεί η αρθροσκοπική απελευθέρωση του αρθρικού θυλάκου.

Σχετική σελίδα: Παγωμένος ώμος.

Ελεύθερα ενδαρθρικά σώματα και άλλες επιλεγμένες βλάβες

Η αρθροσκόπηση μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις για την αφαίρεση ελεύθερων σωμάτων ή για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων βλαβών του χόνδρου και του αρθρικού υμένα.

Πότε δεν χρειάζεται αρθροσκόπηση ώμου;

Η αρθροσκόπηση δεν αποτελεί θεραπεία για κάθε μορφή πόνου στον ώμο.

Για παράδειγμα:

• μία τενοντοπάθεια χωρίς σημαντική ρήξη,
• ένας πόνος που προέρχεται από τον αυχένα,
• μία μικρή εκφυλιστική βλάβη στη μαγνητική τομογραφία,
• η πλειονότητα των περιπτώσεων παγωμένου ώμου,
• ή ένας μη ειδικός πόνος χωρίς σαφή ανατομική αιτία

δεν αποτελούν από μόνα τους ένδειξη χειρουργείου.

Πριν ληφθεί η απόφαση πρέπει να απαντηθούν δύο βασικά ερωτήματα: α. Ποια δομή προκαλεί πραγματικά τα συμπτώματα; και β. Υπάρχει συγκεκριμένη βλάβη που μπορεί να βελτιωθεί χειρουργικά;

Η σωστή επιλογή του ασθενούς είναι σημαντικότερη από το γεγονός ότι μία επέμβαση μπορεί τεχνικά να πραγματοποιηθεί αρθροσκοπικά.

Πώς γίνεται η αρθροσκόπηση ώμου;

Η επέμβαση πραγματοποιείται σε οργανωμένο χειρουργικό περιβάλλον υπό αναισθησία. Μέσα από μικρές τομές γύρω από τον ώμο εισάγεται το αρθροσκόπιο και τα ειδικά εργαλεία.

Αρχικά εξετάζεται συστηματικά η άρθρωση ώστε να επιβεβαιωθούν οι γνωστές βλάβες και να εντοπιστούν πιθανές συνοδές παθήσεις.

Στη συνέχεια πραγματοποιείται η κατάλληλη επέμβαση, για παράδειγμα:

• συρραφή στροφικού πετάλου,
• Bankart repair,
• αποκατάσταση επιχείλιου χόνδρου,
• αντιμετώπιση του τένοντα του δικεφάλου,
• αφαίρεση επασβέστωσης,
• ή απελευθέρωση του αρθρικού θυλάκου.

Η διάρκεια της επέμβασης εξαρτάται επομένως από το είδος και τον αριθμό των βλαβών που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της αρθροσκοπικής τεχνικής;

Σε κατάλληλα επιλεγμένες παθήσεις η αρθροσκόπηση προσφέρει:

• μικρές χειρουργικές τομές,
• άμεση οπτική πρόσβαση στο εσωτερικό της άρθρωσης,
• δυνατότητα ελέγχου πολλών ανατομικών δομών,
• δυνατότητα αντιμετώπισης περισσότερων της μίας βλαβών στην ίδια επέμβαση,
• μικρότερη βλάβη των μαλακών μορίων σε σχέση με πολλές ανοιχτές τεχνικές.

Η ανάρρωση μετά από αρθροσκόπηση είναι συχνά ταχύτερη σε σχέση με αντίστοιχη ανοιχτή πρόσβαση, αλλά ο συνολικός χρόνος αποκατάστασης καθορίζεται κυρίως από τον ιστό που έχει επιδιορθωθεί. Η επούλωση ενός συρραμμένου τένοντα ή επιχείλιου χόνδρου εξακολουθεί να απαιτεί χρόνο.

Νοσηλεία μετά την αρθροσκόπηση ώμου

Σε πολλές περιπτώσεις η αρθροσκόπηση ώμου πραγματοποιείται ως επέμβαση βραχείας νοσηλείας. 

Μετά το χειρουργείο ο ασθενής παρακολουθείται στην ανάνηψη και, εφόσον η γενική του κατάσταση είναι καλή και δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος παραμονής, μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι την ίδια ημέρα. 

Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;

Δεν υπάρχει ένας ενιαίος χρόνος αποκατάστασης για όλες τις αρθροσκοπήσεις ώμου.

Ένας απλός αρθροσκοπικός καθαρισμός έχει εντελώς διαφορετική αποθεραπεία από μία συρραφή στροφικού πετάλου ή μία αποκατάσταση Bankart. Μετά από επεμβάσεις κατά τις οποίες έχει πραγματοποιηθεί συρραφή, συχνά χρειάζεται προστασία του ώμου με ειδικό φάκελο για ένα διάστημα και στη συνέχεια σταδιακή φυσικοθεραπεία.

Το πρόγραμμα συνήθως εξελίσσεται σε φάσεις:

1. προστασία της χειρουργικής αποκατάστασης,
2. σταδιακή επανάκτηση του εύρους κίνησης,
3. ενδυνάμωση,
4. επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες.

Η πλήρης αποκατάσταση μετά από πιο σύνθετες αρθροσκοπικές επεμβάσεις μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες.

Χρειάζεται φυσικοθεραπεία;

Στις περισσότερες επεμβάσεις η αποκατάσταση αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας. Το πρόγραμμα όμως πρέπει να προσαρμόζεται στην επέμβαση που πραγματοποιήθηκε. Για παράδειγμα, μετά από μία συρραφή τένοντα δεν επιτρέπεται να εφαρμοστεί το ίδιο πρωτόκολλο κινητοποίησης με μία απλή αρθροσκοπική επέμβαση χωρίς συρραφή. Η προστασία του ιστού κατά τη διάρκεια της βιολογικής επούλωσης είναι εξίσου σημαντική με την αποκατάσταση της κίνησης.

Υπάρχουν κίνδυνοι;

Η αρθροσκόπηση ώμου είναι καθιερωμένη χειρουργική τεχνική, αλλά όπως κάθε επέμβαση δεν στερείται πιθανών επιπλοκών. Οι ειδικοί κίνδυνοι εξαρτώνται από την ακριβή επέμβαση και συζητούνται εξατομικευμένα πριν από το χειρουργείο.

Η γνώμη μου ως ορθοπαιδικός

Η αρθροσκόπηση είναι ένα εξαιρετικό χειρουργικό εργαλείο, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση ή θεραπεία.

Το σημαντικότερο βήμα προηγείται του χειρουργείου: να εντοπιστεί με ακρίβεια η πραγματική αιτία των συμπτωμάτων και να επιλεγεί ο σωστός ασθενής για επέμβαση.

Στην καθημερινή πράξη υπάρχουν ασθενείς με εντυπωσιακά ευρήματα στη μαγνητική τομογραφία που μπορούν να αντιμετωπιστούν συντηρητικά, αλλά και ασθενείς με συγκεκριμένες μηχανικές ή τραυματικές βλάβες όπου η έγκαιρη χειρουργική αποκατάσταση μπορεί να είναι η καταλληλότερη επιλογή.

Για αυτό η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται και να βασίζεται στην κλινική εικόνα και όχι αποκλειστικά στην απεικονιστική εξέταση.