Πόνος πίσω από το γόνατο με λίγα λόγια
Ο πόνος πίσω από το γόνατο είναι ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά μετά από άσκηση ή τραυματισμό, αλλά και σταδιακά χωρίς εμφανή αιτία. Μπορεί να συνοδεύεται από πρήξιμο, αίσθημα πίεσης ή «τραβήγματος», δυσκαμψία και δυσκολία στην πλήρη κάμψη ή έκταση του γόνατος.
Μία από τις συχνότερες αιτίες είναι η κύστη Baker, δηλαδή η συγκέντρωση αρθρικού υγρού στο πίσω μέρος του γόνατος. Ωστόσο, πόνο στην περιοχή μπορεί επίσης να προκαλέσουν μια ρήξη μηνίσκου, προβλήματα στους τένοντες και τους μυς γύρω από το γόνατο, οστεοαρθρίτιδα ή άλλες παθήσεις της άρθρωσης.
Η θέση και ο τρόπος εμφάνισης του πόνου μπορούν να δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την αιτία του. Για παράδειγμα, διαφορετική σημασία μπορεί να έχει ο πόνος που εμφανίζεται όταν λυγίζουμε το γόνατο, μετά από τρέξιμο ή άσκηση, σε σχέση με έναν πόνο που συνοδεύεται από έντονο πρήξιμο πίσω από το γόνατο.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία δεν είναι επικίνδυνη, όμως επίμονος ή έντονος πόνος, σημαντικό πρήξιμο ή περιορισμός της κίνησης χρειάζονται ορθοπαιδική αξιολόγηση, ώστε να τεθεί σωστή διάγνωση και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.
7 συχνές αιτίες πόνου πίσω από το γόνατο
Ο πόνος πίσω από το γόνατο δεν οφείλεται πάντα στην ίδια αιτία. Η παρουσία πρηξίματος, ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησε ο πόνος και οι κινήσεις που τον επιδεινώνουν μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση.
1. Κύστη Baker
Η κύστη Baker είναι μία από τις χαρακτηριστικές αιτίες πόνου και πρηξίματος στο πίσω μέρος του γόνατος. Πρόκειται για συλλογή αρθρικού υγρού στην ιγνυακή περιοχή, η οποία συχνά σχετίζεται με κάποιο πρόβλημα μέσα στην άρθρωση που προκαλεί αυξημένη παραγωγή υγρού.
Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται ένα εξόγκωμα ή αίσθημα πίεσης πίσω από το γόνατο, το οποίο γίνεται περισσότερο αντιληπτό όταν το γόνατο βρίσκεται σε έκταση. Αν η κύστη μεγαλώσει, μπορεί να προκαλεί δυσκαμψία και ενόχληση κατά την κάμψη.
2. Ρήξη μηνίσκου
Μία ρήξη μηνίσκου, ιδιαίτερα όταν αφορά το οπίσθιο τμήμα του έσω ή του έξω μηνίσκου, μπορεί να προκαλέσει πόνο που γίνεται αντιληπτός στο πίσω μέρος του γόνατος.
Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται κατά το βαθύ κάθισμα ή τις στροφικές κινήσεις και μερικές φορές συνοδεύεται από πρήξιμο, αίσθημα εμπλοκής ή «κλείδωμα» του γόνατος.
3. Μυϊκή ή τενοντική κάκωση
Οι μύες και οι τένοντες που βρίσκονται γύρω από την οπίσθια επιφάνεια του γόνατος μπορούν επίσης να αποτελέσουν πηγή πόνου. Μία κάκωση των οπίσθιων μηριαίων ή του γαστροκνημίου μπορεί να συμβεί μετά από τρέξιμο, απότομη επιτάχυνση ή έντονη άσκηση.
Συνήθως ο πόνος σχετίζεται με συγκεκριμένες κινήσεις και μπορεί να συνοδεύεται από ευαισθησία ή αίσθημα τραβήγματος.
4. Τενοντοπάθεια ιγνυακού μυός
Ο ιγνυακός μυς βρίσκεται στο πίσω μέρος του γόνατος και συμμετέχει στον έλεγχο των στροφικών κινήσεων της άρθρωσης. Η υπερφόρτιση ή η τενοντοπάθειά του μπορεί να προκαλέσει εντοπισμένο οπίσθιο πόνο, ιδιαίτερα σε άτομα που τρέχουν ή πραγματοποιούν συχνά δραστηριότητες με αλλαγές κατεύθυνσης.
5. Οστεοαρθρίτιδα του γόνατος
Η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να προκαλεί διάχυτο πόνο, δυσκαμψία και πρήξιμο στο γόνατο. Σε ορισμένους ασθενείς η ενόχληση γίνεται περισσότερο αισθητή και στην οπίσθια περιοχή.
Η φλεγμονή της άρθρωσης μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού και να σχετίζεται με την εμφάνιση κύστης Baker.
6. Τραυματισμός των συνδέσμων του γόνατος
Μετά από έναν σημαντικό τραυματισμό, ο πόνος πίσω από το γόνατο μπορεί να σχετίζεται με κάκωση συνδέσμων ή άλλων δομών της άρθρωσης. Συνήθως υπάρχει σαφές ιστορικό τραυματισμού και μπορεί να συνυπάρχουν πρήξιμο, αστάθεια ή δυσκολία στη φόρτιση του ποδιού.
7. Αγγειακή αιτία
Σπανιότερα, πόνος στην περιοχή πίσω από το γόνατο και στη γάμπα μπορεί να έχει αγγειακή και όχι ορθοπαιδική αιτία.
Ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται ξαφνικό ή έντονο πρήξιμο στο ένα πόδι, θερμότητα ή αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ώστε να αποκλειστούν καταστάσεις όπως η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση.
Πόνος πίσω από το γόνατο όταν το λυγίζω – τι μπορεί να σημαίνει;
Ο πόνος πίσω από το γόνατο όταν το λυγίζουμε μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές παθήσεις, ανάλογα με το σημείο του πόνου και τα συμπτώματα που τον συνοδεύουν.
Όταν υπάρχει αίσθημα πίεσης ή πρήξιμο πίσω από το γόνατο, ιδιαίτερα κατά τη βαθιά κάμψη, μία πιθανή αιτία είναι η κύστη Baker. Καθώς το γόνατο λυγίζει, η παρουσία της κύστης μπορεί να δημιουργεί αίσθημα τάσης ή περιορισμού της κίνησης.
Αν ο πόνος εμφανίζεται κυρίως σε βαθύ κάθισμα, γονάτισμα ή στροφικές κινήσεις, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αίσθημα εμπλοκής ή «κλείδωμα», πρέπει να εξεταστεί και η πιθανότητα ρήξης μηνίσκου.
Σε άτομα που αθλούνται, ο πόνος κατά την κάμψη μπορεί επίσης να προέρχεται από τους μύες ή τους τένοντες της οπίσθιας επιφάνειας του γόνατος, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα ξεκίνησαν μετά από τρέξιμο ή έντονη άσκηση.
Η ακριβής αιτία δεν μπορεί να καθοριστεί μόνο από τη θέση του πόνου. Η κλινική εξέταση και, όταν υπάρχει ένδειξη, ο κατάλληλος απεικονιστικός έλεγχος βοηθούν στη διάκριση μεταξύ των διαφορετικών αιτιών.
Πόνος και πρήξιμο πίσω από το γόνατο
Όταν ο πόνος πίσω από το γόνατο συνοδεύεται από πρήξιμο, μία από τις συχνές αιτίες είναι η κύστη Baker. Ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει ένα εξόγκωμα στην οπίσθια επιφάνεια του γόνατος ή να αισθάνεται πίεση και τάση στην περιοχή.
Η παρουσία κύστης Baker συχνά αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα μέσα στην άρθρωση, όπως οστεοαρθρίτιδα, βλάβη του μηνίσκου ή φλεγμονή, που οδηγεί σε αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού. Για τον λόγο αυτό η αντιμετώπιση δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στην κύστη, αλλά και στην αιτία που οδήγησε στη δημιουργία της.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μία κύστη Baker μπορεί να ραγεί, προκαλώντας ξαφνικό πόνο και πρήξιμο που επεκτείνεται προς τη γάμπα. Επειδή παρόμοια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και σε αγγειακές παθήσεις, η ξαφνική εμφάνιση σημαντικού πρηξίματος στο ένα πόδι χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω για πόνο πίσω από το γόνατο;
Ο πόνος πίσω από το γόνατο είναι συχνά μυοσκελετικής αιτιολογίας και δεν αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Υπάρχουν όμως ορισμένα συμπτώματα που χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια όταν ο πόνος συνοδεύεται από:
ξαφνικό και έντονο πρήξιμο στο ένα πόδι ή στη γάμπα,
θερμότητα ή αλλαγή στο χρώμα του δέρματος,
έντονο πόνο που εμφανίστηκε χωρίς προφανή μυοσκελετική αιτία,
δύσπνοια ή πόνο στο στήθος,
σημαντικό τραυματισμό με αδυναμία φόρτισης του ποδιού.
Ιδιαίτερα ο συνδυασμός πόνου και ξαφνικού πρηξίματος στη γάμπα χρειάζεται αξιολόγηση, καθώς εκτός από ορθοπαιδικές αιτίες πρέπει να αποκλειστεί και η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση.
Ακόμη και χωρίς τα παραπάνω επείγοντα συμπτώματα, ορθοπαιδικός έλεγχος είναι χρήσιμος όταν ο πόνος επιμένει, επανέρχεται συχνά, περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητες ή συνοδεύεται από πρήξιμο, κλείδωμα ή σημαντικό περιορισμό της κίνησης του γόνατος.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ξεκινά με τη λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση του γόνατος. Σημαντικές πληροφορίες αποτελούν το πότε ξεκίνησε ο πόνος, αν προηγήθηκε τραυματισμός ή άσκηση, η ακριβής θέση του και η παρουσία πρηξίματος, δυσκαμψίας ή μηχανικών συμπτωμάτων.
Κατά την εξέταση αξιολογούνται η κινητικότητα και η σταθερότητα του γόνατος, οι μηνίσκοι, οι σύνδεσμοι, οι τένοντες και η παρουσία συλλογής υγρού ή διόγκωσης στην οπίσθια περιοχή.
Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστεί απεικονιστικός έλεγχος:
Ακτινογραφία, όταν υπάρχει υποψία οστεοαρθρίτιδας ή άλλης οστικής παθολογίας.
Υπερηχογράφημα, το οποίο μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση μιας κύστης Baker και άλλων μαλακών μορίων.
Μαγνητική τομογραφία, όταν χρειάζεται λεπτομερέστερος έλεγχος των μηνίσκων, των συνδέσμων, του χόνδρου ή άλλων ενδοαρθρικών δομών.
Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης γίνεται με βάση τα συμπτώματα και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης και όχι μόνο από τη θέση του πόνου.
Πώς αντιμετωπίζεται ο πόνος πίσω από το γόνατο;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία που προκαλεί τον πόνο και όχι απλώς από το σημείο στο οποίο γίνεται αισθητός.
Σε μία μυϊκή ή τενοντική κάκωση μπορεί να αρκούν η προσωρινή τροποποίηση της δραστηριότητας και ένα κατάλληλο πρόγραμμα αποκατάστασης. Σε περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας ή άλλων εκφυλιστικών παθήσεων μπορεί να χρησιμοποιηθούν συντηρητικές θεραπείες και, σε επιλεγμένους ασθενείς, ενέσιμες θεραπείες όπως PRP ή υαλουρονικό οξύ.
Όταν υπάρχει κύστη Baker, είναι σημαντικό να αναζητηθεί η αιτία που προκαλεί την αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού. Η αντιμετώπιση μόνο της κύστης χωρίς αξιολόγηση της υποκείμενης πάθησης μπορεί να μην προσφέρει μόνιμη λύση.
Σε περίπτωση ρήξης μηνίσκου, η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τον τύπο της ρήξης, την ηλικία και τη δραστηριότητα του ασθενούς, καθώς και τα συμπτώματα. Πολλές ρήξεις μπορούν να αντιμετωπιστούν χωρίς χειρουργείο, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί αρθροσκόπηση γόνατος.
Επομένως, δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι κατάλληλη για κάθε ασθενή με πόνο πίσω από το γόνατο. Η σωστή διάγνωση της αιτίας είναι αυτή που καθορίζει και την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Πότε χρειάζεται εξέταση από ορθοπαιδικό;
Εάν ο πόνος πίσω από το γόνατο επιμένει, επανέρχεται συχνά ή συνοδεύεται από πρήξιμο, δυσκαμψία, κλείδωμα ή περιορισμό της κίνησης, η ορθοπαιδική εξέταση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό της αιτίας και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
Ο Χειρουργός Ορθοπαιδικός Γεώργιος Ροντογιάννης στη Χαλκίδα πραγματοποιεί κλινική αξιολόγηση παθήσεων και τραυματισμών του γόνατος και, όταν απαιτείται, αξιοποιεί τον κατάλληλο απεικονιστικό έλεγχο για τη διάγνωση και τον σχεδιασμό εξατομικευμένης αντιμετώπισης.
Κλείστε ραντεβού με τον Ορθοπαιδικό στη Χαλκίδα για αξιολόγηση του πόνου στο γόνατο.
Συχνές ερωτήσεις για τον πόνο πίσω από το γόνατο
Ο πόνος πίσω από το γόνατο μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές αιτίες, όπως κύστη Baker, ρήξη μηνίσκου, μυϊκή ή τενοντική κάκωση και οστεοαρθρίτιδα. Η πιθανότερη αιτία εξαρτάται από τον τρόπο εμφάνισης του πόνου και από συμπτώματα όπως πρήξιμο, δυσκαμψία ή κλείδωμα του γόνατος.
Πόνος κατά την κάμψη μπορεί να εμφανιστεί σε κύστη Baker, ρήξη μηνίσκου ή σε προβλήματα των μυών και των τενόντων της οπίσθιας επιφάνειας του γόνατος. Η βαθιά κάμψη μπορεί να αυξάνει την πίεση στην περιοχή και να κάνει τα συμπτώματα περισσότερο αισθητά.
Μία συχνή αιτία είναι η κύστη Baker, δηλαδή μία συλλογή αρθρικού υγρού στην οπίσθια περιοχή του γόνατος. Η παρουσία ενός εξογκώματος όμως χρειάζεται κλινική αξιολόγηση για να επιβεβαιωθεί η αιτία του.
Ναι. Ρήξεις που αφορούν ιδιαίτερα το οπίσθιο τμήμα του μηνίσκου μπορούν να προκαλέσουν πόνο προς το πίσω μέρος του γόνατος. Μπορεί επίσης να συνυπάρχουν πρήξιμο, πόνος στο βαθύ κάθισμα, αίσθημα εμπλοκής ή κλείδωμα.
Χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχει ξαφνικό έντονο πρήξιμο στο ένα πόδι ή στη γάμπα, θερμότητα ή αλλαγή του χρώματος του δέρματος, ιδιαίτερα εάν συνυπάρχουν δύσπνοια ή πόνος στο στήθος. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να αποκλειστούν και μη ορθοπαιδικές αιτίες.
Όχι απαραίτητα. Η διερεύνηση ξεκινά συνήθως με ιστορικό και κλινική εξέταση. Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστεί ακτινογραφία, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία.
Ο ιατρός Γεώργιος Ροντογιάννης είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Εργάστηκε το 2012 έως και το 2021 στην Γερμανία, όπου και απέκτησε μεγάλη εμπειρία τόσο στον τομέα των αρθροπλαστικών και των αρθροσκοπήσεων όσο και σε αυτόν της τραυματολογίας.
Με την επιστροφή του στην Ελλάδα ανέλαβε επιμελητής της κλινικής Ορθοπαιδικής και Αθλητικής Ορθοπαιδικής του Metropolitan Hospital και παράλληλα διατηρεί ορθοπαιδικό ιατρείο στη Χαλκίδα.