Ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος MAKO με λίγα λόγια
Η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος με MAKO είναι μια σύγχρονη τεχνική αρθροπλαστικής, κατά την οποία ο ορθοπεδικός χρησιμοποιεί τρισδιάστατο προεγχειρητικό σχεδιασμό και ρομποτικό βραχίονα για την προετοιμασία του οστού και την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων σύμφωνα με το εξατομικευμένο χειρουργικό πλάνο.
Πριν από την επέμβαση πραγματοποιείται ειδική αξονική τομογραφία, από την οποία δημιουργείται τρισδιάστατο μοντέλο του γόνατος του ασθενούς. Ο χειρουργός μπορεί έτσι να σχεδιάσει τη θέση, το μέγεθος και την ευθυγράμμιση των εμφυτευμάτων και να προσαρμόσει το πλάνο κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Το MAKO χρησιμοποιεί CT-based 3D planning και ελεγχόμενα όρια κίνησης του ρομποτικού βραχίονα.
Το ρομπότ δεν πραγματοποιεί αυτόνομα το χειρουργείο. Ο χειρουργός έχει τον έλεγχο σε όλα τα στάδια της επέμβασης και χρησιμοποιεί το σύστημα ως εργαλείο σχεδιασμού και εκτέλεσης του εξατομικευμένου χειρουργικού πλάνου.
Τι είναι η ρομποτική ολική αρθροπλαστική γόνατος MAKO;
Η ολική αρθροπλαστική γόνατος πραγματοποιείται όταν η φθορά της άρθρωσης είναι προχωρημένη και προκαλεί σημαντικό πόνο, περιορισμό της κίνησης ή δυσκολία στις καθημερινές δραστηριότητες.
Κατά την επέμβαση αφαιρούνται οι φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες του μηριαίου και της κνήμης και αντικαθίστανται με ειδικά εμφυτεύματα. Στη ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική με MAKO, ο σχεδιασμός και η προετοιμασία του οστού πραγματοποιούνται με τη βοήθεια του τρισδιάστατου μοντέλου και του ρομποτικού βραχίονα.
Η βασική διαφορά από τη συμβατική τεχνική δεν είναι ότι «χειρουργεί το ρομπότ», αλλά ότι ο χειρουργός διαθέτει περισσότερες πληροφορίες για την ανατομία, την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και την ισορροπία της άρθρωσης πριν και κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Πότε ενδείκνυται η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος;
Η αρθροπλαστική εξετάζεται κυρίως όταν υπάρχει προχωρημένη συμπτωματική αρθρίτιδα και η κατάλληλη συντηρητική θεραπεία δεν προσφέρει πλέον ικανοποιητική ανακούφιση.
Συχνότερη αιτία είναι η οστεοαρθρίτιδα γόνατος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αρθροπλαστική μπορεί να απαιτηθεί λόγω:
- ρευματοειδούς ή άλλης φλεγμονώδους αρθρίτιδας,
- μετατραυματικής αρθρίτιδας,
- σοβαρής παραμόρφωσης του γόνατος,
- σημαντικού πόνου και λειτουργικού περιορισμού που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής.
Η απόφαση για επέμβαση δεν βασίζεται μόνο στην ακτινογραφία ή στην ηλικία του ασθενούς. Λαμβάνονται υπόψη τα συμπτώματα, η καθημερινή λειτουργικότητα, η κλινική εξέταση, η έκταση της αρθρίτιδας και η ανταπόκριση στις προηγούμενες θεραπείες.
Πώς γίνεται η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος με MAKO;
1. Αξονική τομογραφία και τρισδιάστατο μοντέλο
Πριν από την επέμβαση πραγματοποιείται ειδική αξονική τομογραφία. Με βάση τις εικόνες δημιουργείται ψηφιακό 3D μοντέλο της ανατομίας του συγκεκριμένου γόνατος.
2. Εξατομικευμένος προεγχειρητικός σχεδιασμός
Ο χειρουργός σχεδιάζει πάνω στο τρισδιάστατο μοντέλο το μέγεθος και τη θέση των εμφυτευμάτων, την επιθυμητή ευθυγράμμιση και την ποσότητα οστού που θα αφαιρεθεί.
Το MAKO Total Knee χρησιμοποιεί 3D CT-based planning και επιτρέπει στον χειρουργό να αξιολογήσει και την ισορροπία των μαλακών μορίων κατά τον σχεδιασμό της επέμβασης.
3. Έλεγχος κατά τη διάρκεια της επέμβασης
Κατά το χειρουργείο ο σχεδιασμός μπορεί να ελεγχθεί και να προσαρμοστεί σύμφωνα με τα πραγματικά δεδομένα της άρθρωσης και την ισορροπία του γόνατος.
4. Προετοιμασία του οστού με τον ρομποτικό βραχίονα
Ο χειρουργός καθοδηγεί τον ρομποτικό βραχίονα για την προετοιμασία του οστού. Το σύστημα χρησιμοποιεί haptic boundaries, δηλαδή προκαθορισμένα εικονικά όρια που βοηθούν την εκτέλεση του εξατομικευμένου σχεδίου και τον περιορισμό της δράσης του εργαλείου εκτός των σχεδιασμένων ορίων.
Ολική ή Μονοδιαμερισματική Ρομποτική Αρθροπλαστική;
Η ρομποτική τεχνολογία MAKO μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο στην ολική αρθροπλαστική γόνατος όσο και, σε επιλεγμένους ασθενείς, στη μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος.
Όταν η οστεοαρθρίτιδα αφορά εκτεταμένα περισσότερα διαμερίσματα της άρθρωσης, συνήθως επιλέγεται η ολική αρθροπλαστική. Αντίθετα, όταν η σημαντική φθορά περιορίζεται κυρίως σε ένα μόνο διαμέρισμα και το υπόλοιπο γόνατο παραμένει σε καλή κατάσταση, μπορεί να εξεταστεί η ρομποτικά υποβοηθούμενη μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος με MAKO.
Ολική ή Μονοδιαμερισματική Ρομποτική Αρθροπλαστική;
Η ρομποτική τεχνολογία MAKO μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο στην ολική αρθροπλαστική γόνατος όσο και, σε επιλεγμένους ασθενείς, στη μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος.
Όταν η οστεοαρθρίτιδα αφορά εκτεταμένα περισσότερα διαμερίσματα της άρθρωσης, συνήθως επιλέγεται η ολική αρθροπλαστική. Αντίθετα, όταν η σημαντική φθορά περιορίζεται κυρίως σε ένα μόνο διαμέρισμα και το υπόλοιπο γόνατο παραμένει σε καλή κατάσταση, μπορεί να εξεταστεί η ρομποτικά υποβοηθούμενη μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος με MAKO.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής αρθροπλαστικής;
Η ρομποτική τεχνολογία μπορεί να προσφέρει στον χειρουργό:
- εξατομικευμένο τρισδιάστατο προεγχειρητικό σχεδιασμό,
- μεγαλύτερη ακρίβεια στην εκτέλεση του σχεδίου και στην τοποθέτηση των εμφυτευμάτων,
- διεγχειρητική αξιολόγηση της ισορροπίας του γόνατος,
- ελεγχόμενα όρια κατά την προετοιμασία του οστού,
- δυνατότητα προσαρμογής του σχεδίου στις ιδιαίτερες ανατομικές συνθήκες κάθε ασθενούς.
Είναι όμως σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η μεγαλύτερη τεχνική ακρίβεια δεν σημαίνει ότι το αποτέλεσμα είναι εγγυημένο ούτε ότι κάθε ασθενής θα έχει καλύτερο κλινικό αποτέλεσμα από μια σωστά εκτελεσμένη συμβατική αρθροπλαστική. Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν συνεπή βελτίωση σε παραμέτρους ακρίβειας και ευθυγράμμισης, ενώ η έκταση του πρόσθετου κλινικού οφέλους εξακολουθεί να μελετάται.
Πόσο κοστίζει η ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος με MAKO;
Το κόστος της ρομποτικής αρθροπλαστικής γόνατος με MAKO δεν είναι ίδιο για όλους τους ασθενείς. Εξαρτάται από το είδος της επέμβασης (ολική ή μονοδιαμερισματική), το νοσηλευτικό ίδρυμα, τα εμφυτεύματα που θα χρησιμοποιηθούν, τη διάρκεια νοσηλείας και την ασφαλιστική κάλυψη.
Για τον λόγο αυτό δεν είναι σωστό να δίνεται μία ενιαία τιμή χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση. Μετά την κλινική εξέταση και τον καθορισμό του κατάλληλου τύπου αρθροπλαστικής μπορεί να δοθεί αναλυτική ενημέρωση για το προβλεπόμενο κόστος.
Μετεγχειρητική πορεία και Αποκατάσταση
Η κινητοποίηση μετά από αρθροπλαστική συνήθως ξεκινά νωρίς, ανάλογα με τη γενική κατάσταση του ασθενούς και το πρωτόκολλο της χειρουργικής ομάδας.
Μετά από πέρας της ρομποτικής αρθροπλαστικής γόνατος, ο ασθενής παραμένει στο νοσοκομείο κατά κανόνα για 1 με 3 ημέρες. Η διάρκεια νοσηλείας και ο χρόνος επιστροφής στις καθημερινές δραστηριότητες δεν είναι ίδιοι για όλους και επηρεάζονται από την ηλικία, τη γενική κατάσταση, τη μυϊκή δύναμη, την κατάσταση του γόνατος πριν από την επέμβαση και την πορεία της αποκατάστασης. Με τις νέες χειρουργικές τεχνικές και τα Fast track Protocols που εφαρμόζουμε ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος και εύκολα αντιμετωπίσιμος με αναλγητικά από το στόμα. Ταυτόχρονα η μετάγγιση αίματος μετεγχειρητικά έχει γίνει πλέον η εξαίρεση ενώ δεν απαιτείται η τοποθέτηση παροχέτευσης τραύματος.
Πριν το εξιτήριο ο ασθενής υποβάλλεται σε εξετάσεις αίματος προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα επίπεδα αίματος δεν παρουσιάζουν σημαντική μεταβολή καθώς και σε ακτινολογικό έλεγχο. Μετά την αφαίρεση των ραμμάτων ακολουθεί ένα πρόγραμμα αποκατάστασης. Η φυσικοθεραπεία και η σταδιακή ενδυνάμωση βοηθούν στην ανάκτηση της κινητικότητας και της λειτουργικότητας. Οι φυσικοθεραπευτές καλούνται να βοηθήσουν τον ασθενή να κινητοποιηθεί μετά την επέμβαση και να επιβλέπουν το πρόγραμμα άσκησης που θα του δοθεί. Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς να ακολουθούν το πρόγραμμα άσκησης και να λαμβάνουν τις απαιτούμενες προφυλάξεις για τη νέα τους άρθρωση.
Η αξιολόγηση και η παρακολούθηση των ασθενών πραγματοποιείται στο ιατρείο μας στη Χαλκίδα.
Η επιστροφή στην εργασία συνήθως πραγματοποιείται μετά το πέρας 4 με 12 εβδομάδων, ωστόσο σε περιπτώσεις βαριάς χειρωνακτικής εργασίας, ενδεχομένως να χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα. Μετά το πέρας του τριμήνου η πλειοψηφία των ασθενών μπορούν να συμμετέχουν σε αθλητικές δραστηριότητες χαμηλής έντασης όπως περπάτημα, ποδηλασία και κολύμπι.
Η γνώμη μου ως ορθοπαιδικός
Η ρομποτική τεχνολογία αποτελεί ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο στην αρθροπλαστική του γόνατος, αλλά δεν αντικαθιστά τη σωστή ένδειξη και τη χειρουργική εμπειρία.
Το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι αν ένας ασθενής «μπορεί να χειρουργηθεί με ρομπότ», αλλά αν έχει πραγματικά ένδειξη για αρθροπλαστική, ποιος τύπος επέμβασης είναι κατάλληλος και ποιο χειρουργικό πλάνο ταιριάζει καλύτερα στη δική του ανατομία και στις ανάγκες του.
Για τον λόγο αυτό η επιλογή μεταξύ συντηρητικής θεραπείας, ολικής ή μονοδιαμερισματικής αρθροπλαστικής γίνεται εξατομικευμένα μετά την κλινική και ακτινολογική αξιολόγηση.
Συχνές ερωτήσεις
Η διάρκεια της επέμβασης εξαρτάται από τον τύπο της αρθροπλαστικής, την ανατομία του γόνατος και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε περιστατικού. Συνήθως η χειρουργική διαδικασία διαρκεί περίπου 1–2 ώρες, χωρίς να υπολογίζεται ο χρόνος προετοιμασίας και ανάνηψης.
Πότε μπορώ να περπατήσω μετά τη ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος;
Η διάρκεια νοσηλείας εξατομικεύεται. Σε πολλές περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να πάρει εξιτήριο μέσα σε 1–3 ημέρες, εφόσον η μετεγχειρητική πορεία είναι ομαλή, έχει κινητοποιηθεί με ασφάλεια και ο πόνος ελέγχεται ικανοποιητικά.
Η αποκατάσταση είναι σταδιακή και διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Στις πρώτες εβδομάδες δίνεται έμφαση στην κινητικότητα, τον έλεγχο του πόνου και την ενδυνάμωση. Η επιστροφή σε πολλές καθημερινές δραστηριότητες γίνεται σταδιακά μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ενώ η συνολική λειτουργική βελτίωση μπορεί να συνεχίζεται για αρκετούς μήνες.
την ολική αρθροπλαστική γόνατος αντικαθίστανται οι φθαρμένες αρθρικές επιφάνειες ολόκληρου του γόνατος. Στη μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική αντικαθίσταται μόνο το διαμέρισμα που έχει υποστεί σημαντική φθορά, εφόσον το υπόλοιπο γόνατο πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η επιλογή γίνεται μετά από κλινική και απεικονιστική αξιολόγηση.
Όχι. Το σύστημα MAKO δεν πραγματοποιεί αυτόνομα την επέμβαση. Ο χειρουργός έχει τον έλεγχο σε όλα τα στάδια και χρησιμοποιεί τον ρομποτικό βραχίονα για να εκτελέσει το εξατομικευμένο χειρουργικό πλάνο μέσα σε προκαθορισμένα όρια.
Η ρομποτική τεχνολογία προσφέρει μεγαλύτερη δυνατότητα εξατομικευμένου σχεδιασμού και ακριβούς εκτέλεσης του χειρουργικού πλάνου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εγγυάται καλύτερο αποτέλεσμα σε κάθε ασθενή. Η σωστή ένδειξη, η χειρουργική τεχνική, η κατάσταση του ασθενούς και η μετεγχειρητική αποκατάσταση εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος στη Χαλκίδα
Ο Χειρουργός Ορθοπαιδικός Γεώργιος Ροντογιάννης στη Χαλκίδα πραγματοποιεί αξιολόγηση ασθενών με προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα γόνατος και, όταν υπάρχει ένδειξη για αρθροπλαστική, σχεδιάζει εξατομικευμένα την κατάλληλη χειρουργική αντιμετώπιση.
Αν ο πόνος και ο περιορισμός της κινητικότητας επηρεάζουν πλέον σημαντικά την καθημερινότητά σας, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού για αξιολόγηση και ενημέρωση σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές αρθροπλαστικής γόνατος.
Ο ιατρός Γεώργιος Ροντογιάννης είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Εργάστηκε το 2012 έως και το 2021 στην Γερμανία, όπου και απέκτησε μεγάλη εμπειρία τόσο στον τομέα των αρθροπλαστικών και των αρθροσκοπήσεων όσο και σε αυτόν της τραυματολογίας.
Με την επιστροφή του στην Ελλάδα ανέλαβε επιμελητής της κλινικής Ορθοπαιδικής και Αθλητικής Ορθοπαιδικής του Metropolitan Hospital και παράλληλα διατηρεί ορθοπαιδικό ιατρείο στη Χαλκίδα.